Etmenin
genel özellikleri :
-
Colletotrichum acutatum J.H.Sim.
- Colletotrichum
dematium (Pers.) Grove
- Colletotrichum
gloeosporioides (P.) P.&Sacc. in Penz. = Colletotrichum
fragariae A.N. Brooks (teleomorph: Glomerella cingulata (Stoneman)
Spauld. & H. Schrenk)
- Gloeosporium spp. fungal hastalık etmenleri olup, hastalık
etmenleri yaprak lekelerine, stolon ve yaprak sapında kansere, kök ve
meyve çürüklüğüne neden olmaktadırlar. Hastalık kök fazına ilerlediğinden
ve bitkiyi öldürdüğünden dolayı çok yıllık dikimlerde öldürücü ve tehlikeli
bir hastalıktır. Hastalığın oluşumu çok hızlıdır, bazen şiddetli kayıplara
neden olabilir, özellikle duyarlı çeşitler kullanıldığında bitkilerin
%80' ninin öldüğü bildirilmektedir. Çilek bitkisi klonal olarak çoğaltığı
için, patojen bulaşık alanlardan yeni alanlara fideler ile taşınmaktadır.
Yabancıotlar ve diğer tarımı yapılmayan kültivarlar da kök boğazı çürüklüğünün
ortaya çıkması için inokulum kaynağı olmaktadır. C. gloeosporioides
ve C. fragariae' nın sporları yapışkanımsı olarak üretildiği
için su, çiftlik ekipmanları, ve böçekler ile taşınmaktadır. Hastalık
etmeninin sporları rüzgar ile taşınmadığı için hastalık etmeninin uzun
mesafe taşınmaları genellikle ara bölgelerle ya da bulaşık materyallerin
taşınması ile olmaktadır. Hastalık etmeni kış gibi olumsuz koşulları
toprakta ve bitki artıkları üzerinde geçirmektedir.
Belirtileri:
Genellikle
hastalık ilk olarak stolon veya yaprak sapları üzerinde küçük koyu lezyonlar
olarak görülür. Bu lekeler genişler ve koyu, çökük ve kuru olmaktadır.
Lekeler yaprak ve stolonları kuşatırsa yaprak ve kökleri oluşmamış yavru
bitkiler ölmektedir. Yaprak sapı lezyonları toprağa yakın kısımlarda
ortaya çıkar ve yaprak o noktadan itibaren yan yatar ve asılı kalır.
Bazen hastalık yaprak lekesi olarak da başlar ve yapraklarda lekeleler
yuvarlak, bir kaç mm büyüklüğünde, griden siyah renge dönüşen bir renktedir
ve bu tür lekeler yaprakda çok sayıda olabilir. fungus yaprak ve stolonlardan
ya da bunlar üzerindeki sporların yıkanması sonucunda bitkilerin kök
boğazı bölgesinde de ortaya çıkmaktadır. Böyle infektelenen bitkiler
kısa bir süre normal olarak gelişir gibi görünür, fakat kısa bir süre
sonra solar ve ölür. Kırmızımsı bir kahverengi, sert çürüklük ya da
çizgiler kök boğazı kısmında gelişir, en iyi şekilde de buralar uzunlamasına
kesildiğinde görülür. Meyveler üzerinde yuvarlak, sert ve çökük lekeler
şeklinde kendini gösterir ve renk olarakbaşlangıçta koyu renkli ve zamanla
siyaha dönmektedir. Bu lkeler genişler ve tüm meyveyi sarar. Hastalık
şiddetli olduğu zamanlar yeşil meyvelerde hastalıktan etkilenebilir.


Mücadelesi:
Kültürel Mücadele:
1.
Hasattan sonra taralada kalan bitki artıklarını uzaklaştırma ve yok
edilmeli.
2. Dayanıklı
ve
sertifikalı çeşitler
tercih edilmeli.
3. Hastalık etmenin uzak mesafe taşınmaları genellikle bulaşık
bitki materyali ile olmaktadır, bu yüzden bulaşık materyallerden çoğaltılma
yapılmamalı.
Kimyasal
Mücadele:
Zirai ilaç olarak
benomyl, ve thiophanate-methyl prepatlar tavsiye edilmektedir.